Medytacja kojarzy się zwykle z ciszą, zamkniętymi oczami i skupianiem uwagi na oddechu. Nie każdy jednak potrafi usiąść bez ruchu przez kilkanaście minut i wyłączyć natłok myśli. Dla wielu osób znacznie łatwiej jest osiągnąć stan wyciszenia podczas wykonywania konkretnej czynności. Właśnie dlatego coraz częściej mówi się o tzw. aktywnej medytacji. Może nią być spacer, rysowanie, praca w ogrodzie, szydełkowanie czy budowanie z klocków LEGO®.
Choć na pierwszy rzut oka może brzmieć to zaskakująco, wiele osób opisuje budowanie jako doświadczenie bardzo podobne do medytacji. Skupienie na jednej czynności, wyciszenie myśli i stopniowe odcinanie się od codziennych problemów sprawiają, że kilka godzin przy klockach potrafi działać równie odprężająco jak klasyczne techniki relaksacyjne.
Czy zatem LEGO® naprawdę może pełnić funkcję medytacji? Coraz więcej badań i obserwacji wskazuje, że tak.
Dlaczego budowanie pomaga się wyciszyć?
Współczesny mózg nie ma łatwego życia. Powiadomienia, wiadomości, media społecznościowe, spotkania i ciągłe przełączanie uwagi sprawiają, że przez większość dnia funkcjonujemy w stanie lekkiego przeciążenia.
Kiedy siadamy do budowania z LEGO®, sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Nasza uwaga skupia się na:
- wyszukiwaniu odpowiednich elementów,
- analizowaniu instrukcji,
- składaniu kolejnych części,
- obserwowaniu postępów budowy.
Mózg przestaje przeskakiwać pomiędzy dziesiątkami różnych tematów i koncentruje się na jednym zadaniu. Właśnie ten mechanizm jest bardzo zbliżony do tego, co dzieje się podczas praktyk mindfulness, czyli świadomego skupienia na chwili obecnej.
Samo LEGO® od kilku lat promuje budowanie jako formę świadomego relaksu i aktywności wspierającej dobrostan psychiczny dorosłych. Według badań przeprowadzonych przez firmę, wielu dorosłych wykorzystuje budowanie jako sposób na odprężenie i odzyskanie równowagi po intensywnym dniu.
Budowanie pomaga wejść w stan flow
Jednym z powodów, dla których LEGO® działa tak odprężająco, jest tzw. stan flow. To moment pełnego zaangażowania w wykonywaną czynność. Przestajemy zwracać uwagę na czas, nie analizujemy problemów i skupiamy się wyłącznie na tym, co robimy tu i teraz.
Psychologowie opisują flow jako jeden z najbardziej satysfakcjonujących stanów psychicznych. Towarzyszy mu poczucie spokoju, kontroli i przyjemnego skupienia.
LEGO® wyjątkowo łatwo wprowadza w taki stan, ponieważ:
- zadanie jest jasno określone,
- postępy są widoczne na bieżąco,
- poziom trudności rośnie stopniowo,
- każda kolejna czynność ma sens i cel.
To właśnie dlatego wiele osób siada do budowania „na chwilę”, a po dwóch godzinach ze zdziwieniem patrzy na zegarek.
Ręce pomagają wyciszyć głowę
Neurolodzy od dawna zwracają uwagę na związek pomiędzy pracą rąk a funkcjonowaniem mózgu. Precyzyjne czynności manualne aktywują liczne obszary odpowiedzialne za koncentrację, koordynację i planowanie ruchów. Jednocześnie pomagają ograniczyć natłok myśli i skierować uwagę na wykonywaną czynność.
To dlatego tak wiele osób relaksuje się podczas:
- rysowania,
- modelarstwa,
- szydełkowania,
- majsterkowania,
- budowania z klocków.
Praca rękami daje mózgowi konkretny punkt skupienia. Dzięki temu łatwiej odciąć się od codziennych zmartwień i odzyskać poczucie spokoju.
LEGO® a redukcja stresu
Coraz więcej badań pokazuje, że kreatywne aktywności manualne mogą skutecznie obniżać poziom napięcia psychicznego. Według globalnego badania LEGO® Play Well ponad 80% dorosłych deklaruje, że zabawa i kreatywne aktywności pomagają im się odprężyć i poprawiają samopoczucie.
Budowanie ma kilka cech szczególnie korzystnych dla osób żyjących w ciągłym pośpiechu:
- po pierwsze daje poczucie kontroli. W świecie pełnym nieprzewidywalnych sytuacji możemy skupić się na zadaniu, którego przebieg zależy wyłącznie od nas.
- Po drugie pozwala zobaczyć efekty własnej pracy. Każdy kolejny etap konstrukcji przynosi satysfakcję i uruchamia mechanizmy nagrody w mózgu.
- Po trzecie skutecznie odciąga uwagę od stresujących myśli.
W praktyce oznacza to, że nawet krótka sesja budowania może działać jak mentalny reset po trudnym dniu.
Czy LEGO® zastąpi klasyczną medytację?
Nie do końca. Tradycyjna medytacja ma swoje własne techniki, cele i korzyści. Jej zadaniem jest między innymi rozwijanie świadomości własnych myśli i emocji.
LEGO® działa trochę inaczej. To forma aktywnego skupienia. Zamiast obserwować oddech czy własne myśli, kierujemy uwagę na konkretną czynność. Efekt końcowy bywa jednak bardzo podobny – wyciszenie, redukcja napięcia i poczucie większego spokoju.
Dla wielu osób, które mają trudność z klasyczną medytacją, budowanie okazuje się znacznie łatwiejszą drogą do osiągnięcia podobnego stanu.
Dlaczego dorośli coraz częściej wracają do LEGO®?
Powód jest prosty. W codziennym życiu coraz trudniej znaleźć aktywność, która:
- nie wymaga ciągłego patrzenia w ekran,
- pozwala się skupić,
- daje satysfakcję,
- nie wiąże się z presją wyników.
LEGO® spełnia wszystkie te warunki. Nie trzeba być ekspertem ani mieć specjalnych umiejętności. Wystarczy otworzyć pudełko, zacząć budować i pozwolić sobie na chwilę oderwania od codzienności.
W świecie pełnym pośpiechu i rozproszeń taka prostota okazuje się wyjątkowo cenna.